Met het vertrek van de drie Wijzen keerde hier in Sucre dan ook de rust weer. Maar wellicht niet voor lang want al heel snel zit carnaval er aan te komen en dat feit wordt hier gretig aangegrepen om opnieuw de feestmuts en bijhorende uit de kast te halen. Daarnaast stevenen we ook elke dag verder af op de komende verkiezingen van 4 april, dag waarop de lokale overheden verkozen worden. Het zal hier dus de komende weken niet aan nieuwsfeiten ontbreken.

Kerstmis en Nieuwjaar zijn twee feesten die hier in Bolivië uitbundig en heel intens gevierd worden. Dat vieren beperkt zich niet alleen tot eten en drinken. Tussen 25 december en 6 januari lopen de meeste moeders, grootmoeders, dochters en kinderen hier met een fraai versierd Jezusbeeldje naar de kerk. Bij die versierde babypoppen die de pasgeboren Jezus moeten voorstellen, zijn er echte kunstwerkjes, maar ook kleine monstertjes. Het doel van dit alles is om bij diezelfde Jezus op een goed blaadje te geraken. Neem je niet deel aan deze vrome traditie, dan zal het niemand verbazen dat je vroeg of laat tegen een of ander onheil aanbotst.

Maar ook met Nieuwjaar moet je het een en het ander opvoeren. Zo is het dragen van gekleurd ondergoed ook weer een garantie om heil en voorspoed tegen te komen. Met geel haal je meer geld binnen, blauw werkt als een soort polis en rood is zoals te verwachten valt een uitdaging om de liefde op je pad tegen te komen. Wil je het komende jaar gaan reizen dan pak je op 1 januari je valies al in en loop je daarmee ten minste een paar trappen mee op en af. Meteen is je vlucht geboekt.

Slechte start
Ondanks alle rituelen van welke aard dan ook, het begin van het nieuwe jaar kende al meteen een aantal dramatische ongevallen op de weg. De oorzaak moet vooral gezocht worden in de slechte staat van de wegen, maar ook in de slechte staat waarin chauffeurs achter het stuur kruipen. Voertuigen gaan uit de bocht, remmen begeven het of banden klappen. Het is dus zonder meer een riskante zaak rond het jaareinde op een bus te stappen. Bovendien betaal je omwille van de gestegen vraag ook een flink pak meer voor zo´n ritkaartje. Dus wordt het tweemaal nadenken of je die uitdaging wel wilt aangaan. Maar voor veel Bolivianen gelden hier geen nuchtere argumenten. Je moet en zult die dagen in familieverband doorbrengen en dus stap je op zo´n voertuig en met een dosis geluk geraak je heelhuids op je bestemming.

De natuur wreekt zich
Rond deze tijd van het jaar doet “el niño” steeds weer zijn intrede. Door de overvloedige regens treden de rivieren buiten hun oevers en overstromen dorpen en velden. Mensen verliezen heel hun hebben en houden en vaak ook hun kostwinning als het om landbouwers gaat wat meestal het geval is. Maar even erg is de periode die aan “el niño” voorafgaat. Vele streken kampen dan met enorme droogtes. De mensen hebben geen drinkwater, maar ook geen water om hun velden en hun vee van het nodige vocht te voorzien. Technisch gesproken is het gemakkelijker om de droogte te bestrijden dan wel het wild gevaar van een op hol geslagen rivier. De regering doet er dan ook alles aan om in de toekomst betere watervoorzieningen te installeren in die gebieden die daar jaarlijks mee te kampen hebben. Die installaties goed beheren en laten functioneren is dan weer een ander paar mouwen.

De overwinning zindert nog na
Dat Evo Morales op 6 december met 64% opnieuw verkozen werd tot president en dat voor een tweede ambtstermijn zal iedereen wel ter ore gekomen zijn. Ondanks alle manoeuvres van de oppositie zijn die verkiezingen ook vlekkeloos verlopen. Er kwam vanwege de oppositie ook geen opmerking over eventuele fraude; dat liedje hebben ze intussen ook opgeborgen. Het door Morales behaalde resultaat betekent zonder meer een sterke vooruitgang als je deze overwinning vergelijkt met de cijfers van 2005. Vooral de goede cijfers in de departementen waar tijdens de afgelopen vier regeringsjaren een heftige weerstand heeft gespeeld, zetten die overwinning nog sterker in de verf. Wat deze resultaten betreft, kan Morales dus op zijn twee oren slapen. Maar Morales heeft ook lessen getrokken uit de vier voorbije regeringsjaren. Bruggen bouwen is het centrale thema geworden in al zijn betogen. Zelf denk ik dat dit een wijze conclusie is die er getrokken wordt. Het grote verwijt dat Morales de afgelopen jaren vooral te horen kreeg, was dat hij enkel opkwam voor de indianenbevolking en de zogezegde middenklassers en mestiezen in de kou liet staan.

Een nieuwe uitdaging
Door zijn overwinning beschikt de partij van Morales over twee derde van de meerderheid in beide kamers. Rekenkundig gezien, moet het goedkeuren van wetten en besluiten nu als een fluitje van een cent verlopen, zo gemakkelijk lijkt het nu. Maar je kunt nu al voorspellen dat het wel anders zal gaan lopen omdat er een nieuw en groot gevaar dreigt. De oppositie zal er alles aan doen om dat “front” te doorbreken en dat te doen afbrokkelen. Morales die ongetwijfeld een sterke leider is, zal hier samen met zijn partij MAS moeten bewijzen dat hij ook een goede herder is die zijn schapen op het rechte pad kan houden en veilig naar de thuishaven kan leiden.

De grote tenoren
De oppositie, die eigenlijk niet bestaat, kwam andermaal verzwakt uit de verkiezingsstrijd van 6 dec. De grootste tegenstaander was wel de ex-gouverneur van Cochabamba, Manfred Reyes Villa die samen met Leopold Fernandez, ex.gouverneur van Pando en sinds september 2008 in de gevangenis verblijvend , de uitdaging aanging om Morales te vloeren. Ondanks alle beschuldigingen aan het adres van de regering en het spuien van vuile politiek is het voor Manfred een grote flop geworden. Omdat verliezen niet tot de woordenschat van deze heren behoort, is Manfred met de staart tussen de benen afgedropen. Nog sterker, Manfred Reyes Villa is intussen naar de VS vertrokken en heeft zo zijn kleine schare aanhangers in de steek gelaten. De regering laat geen enkele gelegenheid aan zich voorbijgaan om aan te tonen welke schurkenstreken deze voorbeeldige Boliviaan wel heeft uitgehaald. Zo betrekt Manfred samen met zijn familie een bescheiden appartement in Miami, waar dan toch het prijskaartje van 330 miljoen dollar aan vastkleeft. De regering is ervan overtuigd dat diezelfde Mandred al dat geld niet op een eerlijke manier heeft vergaard en de brave man wordt dan ook beticht betrokken te zijn in een twintigtal corruptiedossiers. Uiteraard beweert zijn advocaat het tegendeel. Hoe dan ook, het is zeer zeker dat deze brave ziel toch het een en het ander op zijn geweten heeft zo ondermeer het neerslaan van een protest in 2003 met 65 doden tot gevolg. In die periode was hij minister in de regering Sánchez de Lozada die op het gepaste moment ook zijn toevlucht zocht in de VS.

Niet de braafste van de klas
Ook in Kopenhagen liet Morales zich opmerken. Niet alleen genoot hij veel sympathie van de verschillende actiegroepen, in zijn officiële tussenkomst klopte de man ook de nagel op de kop. Als heftige verdediger van La Madre Tierra wees hij de geïndustraliseerde landen met de vinger. Uiteraard terecht, maar dergelijk discours wordt niet door iedereen geapprecieerd of valt niet altijd in goede aarde. Omdat hij van officiële zijde weinig of geen gehoor heeft gekregen, roept hij nu alle sociale bewegingen op samen te komen in Bolivië om een soort international manifest op te stellen tegen de huidige gang van zaken zoals o.a. gebleken is tijdens de recente top over het milieu in de Deense hoofdstad.

Het botert maar niet
De relaties met de VS staan al een tijdlang onder hoogspanning. Morales beweert klinkklare bewijzen te hebben over de inmenging van de VS in de binnenlandse politiek. De VS hanteert het argument dat Bolivië te weinig inspanningen doet om de narcotrafico te bestrijden. Daarbij is vooral het aan banden leggen van de legale teelt van de gegeerde cocablaadjes een punt van discussie. Hillary Clinton deed daar nog een schepje bovenop door te stellen dat het gevaarlijk is relaties aan te gaan met landen als Iran. De VS, die natuurlijk het laatste woord heeft, schrapte Bolivia uit de lijst van bevoorrechte handelslanden. Colombia en Perú genieten b.v. wel dit voorrecht. Dit is natuurlijk olie op het vuur en Morales laat dat ook in al zijn discours horen. Bovendien heeft het feit dat de jongste weken Mandred Reyes Villa als oppositieleider naar de VS is gevlucht nog meer irritatie opgewekt. Morales stelt dan ook onomwonden dat de VS de thuisbasis is voor criminelen; politici, en dat zijn er nogal wat, die in Bolivië een reeks van processen te wachten staan en daarom het hazenpad kiezen. Maar Morales kijkt ook in eigen boezem en beschuldigt zowel justitie als de nationale politie ervan te hebben meegeholpen om die heren een vrije uittocht te garanderen. Daar heeft de president zeker een punt.

Sucre
Intussen bekvechten hier in Sucre de gekende tafelspringers voor de zetel van burgemeester en/of van gouverneur. Zoals in 2007 het gebeurde, tracht men opnieuw de bevolking op de hand te krijgen met het uiteindelijke doel het gegeerde postje voor zich te winnen. Maar de vraag is of men daar deze keer in gaat lukken. Gelukkig worden mensen zich toch bewust van het feit dat men de afgelopen jaren louter en alleen misbruikt werd om aan oppositiepolitiek te doen en dat dit alles niks heeft opgeleverd. De huidige prefecta “la Savina” die omwille van die oppositiepolitiek met een grote meerderheid door de bevolking werd verkozen, maakt het hen ook lastig. Zoals de rivieren op dit tijdstip van het jaar, treedt zij ook buiten haar oevers. Ze blijkt plots toch niet de handpop te willen spelen van het destijds zo bejubelde comité interinstitucional. Zo heeft ze haar eigen partij en haar eigen kandidaten mee in de strijd gegooid. Al weken spreekt men over een groot en sterk front, maar het wordt met de dag duidelijker dat er van front geen sprake is omdat de betrokkenen elk hun eigen hachje willen redden. De enige partij die bij dit alles rustig en doordacht te werk gaat, is de regeringspartij. Alles laat vermoeden dat het succes hen andermaal te beurt zal vallen.

Sucre, 17 januari 2010

René Thielemans